sobota, 09 października 2010
Słowniczek modystki cz. 3

Aksamitka - określenie czapeczki dzieciecej.

Barette - fr. męska czapka dziana z wełny, spilśniona, z główka w formie długiego worka, przerzucona do przodu lub do tyłu. We Francji noszona od pocz. XV w., w Polsce do koca XV w.

Baszłyk - 1) nakrycie głowy w formie kaptura filcowego lub sukiennego popularny przede wszystkim w Rosji w XVIII i XIX wieku. Charakterystyczne były dla tego nakrycia głowy wydłużone końce , którymi obwijano szyję lub zawiązywano w pasie.  Na krótko w połowie XIX wieku przyjął się we francuskiej modzie kobiecej, jako rodzaj ozdobnego kaptura połączonego z szalem. Czubek zakończony był chwastem. 2) Nakrycie głowy w sarożytnej Persji, spiczaste, zakrywajace kark, inaczej kyrbasia.

Rys. Baszłyk rosyjski.

 

Bawolet - czepek wieśniaczek francuskich, od 17 w. okrywajacy także kark. w XVIII i XIX wieku pojawił sie w polskim stroju mieszczańskim. Popularny w Polsce, przede wszystkim w czasach saskich , od Stanisława Augusta. Bawolet przybierał formę  ozdoby kapelusza bądź czepka kobiecego, miał formę wstążki, woalki albo falbanki, przymocowanej w dolnej, tylnej części nakrycia głowy. Okrywał on włosy, a w niektórych wypadkach także szyję i kark.

Fot. Bawolet.

Beret - oczątkowo okrągły, płaski strój na głowę z kawałka cienkiego sukna lub płótna pochodzenia włoskiego. Przekształcony w miękką czapkę bez ronda i daszka, był już w XV wieku oznaką uczonych i artystów: zapewne dlatego, że można było mu nadawać najbardziej indywidualną formę. Jako plaskie, poszerzające nakrycie głowy stał się bardzo modny w renesansie. Noszony był zresztą zawsze przez obie płci. W Polsce zarówno król Zygmunt August jak i dwie jego żony: cesarzówna Elżbieta Austryjaczka oraz szlachcianka Barbara Radziwiłłówna, do bardzo paradnego stroju nosili czarne, aksamitne berety. Później beret przeszedł do stroju hiszpańskiego, obowiozującego dla ludzi eleganckich z końcem XVI wieku. Zależnie od zamożności osób noszących go i ich fantazji upodobniał się czsem do tureckiego zawoju i zdobiony był drogimi piórami, perłami i diamentami. Obecnie beret ma następujące formy: 1. marynarski - zwykle z obfitym pomponem na czubku, z napisem na otoku, z wstążeczkami z tyłu; 2. wojskowy - niewielki bez ozdób; 3. przygięty ku przodowi w rodzaj daszka - beret pisarzy i artystów; 4. bardzo obfity spadający ku tyłowi; 5. szeroki i płaski - beret baskijski.

Betetta - wł. czepek kobiecy nakładany na tył fryzury, noszony zwłaszcza w latach 1470 - 1480 we włoskim ubiorze renesansowym.

Fot. Beretta ozdabiajaca włosy na portrecie autorstwa Ghirlandaio.

 

Bermyca - niem. wysoka i szeroka wojskowa czapka, często z niedźwiedziego futra, od XVIII w. noszona przez gwardzistówi doborowe kompanie różnych krajów.

Fot. Bermyca.

Biret - czterorożna czapka sztywna, bez daszka, w czarnym kolorze.

Bonet - fr. bonnet, czepek z gazy, batystu, muślinu, wstążek i koronek noszny w XVIII w.

Bonnet - nazwa każdego meskiego i kobiecego nakrca głowy, które nie jest kapeluszem, czyki nie ma ronda. W starozytości formę tę miały nakrycia głowy frygijczyków. W średniowieczu nazwą tą określano głównie meskie nakrycia głowy, w okresie nowożytnym - lekkie czepki kobiece.

Budka - kapotka fr. capote - kapelusz damski z końca XVIII w. początkowo było to wygiete, prostokątne rondo, któe przywiazywano do głowy wokół policzków. W okresie I Cesarstwa  budka to mała walcowata  główka, rondo rozszerzone i zaokrąglone przy twarzy. W okresie Restauracji - rondo stało się duze, sterczące nad czołem, zaokrąglone przy policzkach, póżniej okrągłe z wiekszą główką. Budki robiono ze słomki, filcu lub tkanin, dekorowano wstążkami, falbankami, sztucznymi kwaitami, piórami i pasmanteria. Budki noszono do lat 60 XIX wieku.

 

Źródło:

Irena Turnau, Słownik ubiorów, Wydawnictwo Naukowe Semer

Słowniczek modystki cz. 2
Poczynając od XIX wieku zyskują popularność męskie kapelusze- cylinder i melonik.
Słowniczek modystki cz. 1
Kapelusze mają dusze... tak mówiała moja koleżanka kiedy podarowała mi czerwony kapelusz. Kapelusznik to rzemieślnik zajmujący się wyrobem kapeluszy. Z kolei modystka (od fr. modiste od mode ‘mode’) kobieta, zajmująca się zawodowo wyrobem i sprzedażą damskich kapeluszy.