sobota, 26 września 2009
Ubiór prehistoryczny - Paleolit

Podstawowe funkcje odzieży to
-Funkcja ochronna
-Funkcja zdobnicza
-Funkcja wyróżniająca

Nie ulega wątpliwości ze ubiór od początku spełniał funkcje ochrony przed zimnem. Ale poza znaczeniem użytkowym  mógł także spełniać inne funkcje np. magiczne. Człowiek pierwotny chciał w ten sposób przyswoić cechy innych istot, nadające mu siły lub przynajmniej chroniące przed złymi mocami.

Rys1. Czarownik z  jaskini Les Trois Frères, ok. 15,000 pne.

Ubiór zaspokajał pragnienie reprezentacji. Ozdoby umożliwiały identyfikację z jakąś inna istotą – zwierzęciem, bóstwem, herosem czy ważnym człowiekiem. Ubiór umożliwiał też wzbudzenie strachu lub posłuchu. Wódz potrzebuje atrybutów swojej władzy, wojownik czegoś, co da mu przewagę w boju i obdarzy nadprzyrodzona mocą.

Klimat w ogromnym stopniu determinował fundamentalne różnice miedzy poszczególnymi typami ubiorów. Mieszkańcy regionów chłodnych szukali w nim ochrony przed zimnem i dla nich stanowił on konieczność. Mniej istotny był dla mieszkańców strefy tropikalnej. Ludy żyjące w klimacie umiarkowanym, nie uważając ubioru ani za konieczność, ani zbytek, mogły poświęcić mu więcej uwagi. Na terenach północnych ludzie chronili się w grotach i jaskiniach, gdzie odnajdujemy pozostałości ich prymitywnych ubiorów. Przed wynalezieniem tkanin za odzienie służyły ludziom skóry zdzierane z upolowanych zwierząt.  Skóry były cennym surowcem także w późniejszych okresach. Stanowiły towar wymiany handlowej. Początkowo tylko je suszono. Potem stopniowo wynajdywano coraz skuteczniejsze metody nadawania im miękkości. I udoskonalano ich formę. Postępem było krojenie i dzielenie skóry ostrym krzemieniem. W miarę upływu czasu wykorzystywano noże skrobaki i drapaki.

Zachowywano kształt zwierzęcia. Łapy stanowiły ramiączka. Z tyłu zwisał ogon. Stosując paski węzeł wiązano na plecach – co przypominało ogon.

Rys. 2 Różne formy wiązania pasków z tyłu w formie ogona.

Skóry szczepiano na ramionach za pomącą kości potem nici ze ścięgien lub końskiego włosia.. Igły wykonywano z kości i ości.

Rys. 3 Narzędzia i sposoby szycia.

Ubiór mógł być przepasany. Kościane zapinki zdobiono nacięciami.

Formy ubioru

Początkowo ubiór stanowiły pasy w formie rzemieni połączone ze sobą pionowo i poziomo – formy przepasek. Spódniczki z połączonych pionowo pasków w formie frędzli - spódniczki sznurkowe.

Rys. 4 Wenus z Lespugue w spódniczce sznurkowej, datowana na 21 000 l.p.n.e.

Znane są także kloszowane spódnice sięgające nad kolana z przodu a dłuższe z tyłu i po bokach.

Rys. 5 Kloszowane spódnice kobiet - rysunek z malowideł naskalnych w El Cogul.