Blog > Komentarze do wpisu
Ubiory prehistoryczne - paleolityczna Wenus
W co ubierała się prehistoryczna kobieta? Jak określić ubranie paleolitycznej Wenus? Wenus paleolityczna - ogólne określenie niewielkich, kilkunastocentymetrowych posążków kobiecych, odnajdowanych na stanowiskach archeologicznych od Europy Zachodniej do Syberii (m.in. Willendorf, Galgenberg, Dolni Vestonice, Brassempouy). Pochodzą one z epoki środkowego i późnegopaleolitu. Wspólną cechą tych figurek jest wyraźne podkreślenie pierwszo- (zewnętrznych - innych wówczas nie znano), drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych kobiety: wydatnych piersi, brzucha i ud przy jedynie schematycznie zaznaczonych innych częściach ciała, jak to opisał odkrywca Wenus z Willendorfu. Wiele statuetek posiada, różnego rodzaju paski, naszyjniku, spódniczki, nakrycia i ozdoby głowy, wymyślne fryzury, bransolety, może także tatuaże i nacięcia skóry. Kogo przedstawiają? Odświętnie ubrane kobiety, kapłanki, a może jakieś boginie. Nie jest znane przeznaczenie tych posążków, przypuszcza się, że miały one jakiś związek z kultem płodności. Istnieje też teoria, według której te małe, poręczne figurki mogły spełniać funkcję amuletów. Możliwe, że mają jakiś związek z matrylinearnością i matrylokalnością, prawdopodobnie także z kultami uranicznymi (zwłaszcza z księżycem), tellurycznymi (głównie z ziemią), i cyklem życia i śmierci. Nazwa posążków nawiązuje do posągu Wenus z Milo, gdyż podobnie jak ta rzeźba, posągi Wenus paleolitycznych w zasadzie pozbawione są rąk.

Wenus z Willendorfu to mierząca 11,1 cm figurka znaleziona w 1908 r. podczas prac drogowych w pobliżu miejscowości Willendorf w Austrii przez robotnika Johanna Verana. z. Wyrzeźbiona jest z kamienia kredowego nie występującego w tej okolicy i pomalowana czerwoną ochrą. Szacuje się, że figurkę wyrzeźbiono 22 000 - 24 000 lat temu. Niewiele wiadomo o jej pochodzeniu, sposobie wykonania, czy znaczeniu kulturalnym. Figurka Wenus z Willendorfu stanowi obecnie część zbiorów wiedeńskiego muzeum.

Wenus z Willendorfu nie jest realistycznym portretem, lecz wyidealizowanym przedstawieniem kobiety. Twarz jest pokazana tylko schematycznie, głowę pokrywają włosy - lub jak twierdzą naukowcy (O. Soffer) nakrycie głowy w postaci czapki lub kapelusza z włókien roślinnych. Jest to spiralny lub promienisty splot recznie tkanego materiału. Splot stanowi osiem koncentrycznych okregów na główce i dodatkowo dwa okregi na szyi.

Interpretacje przedstawia rysunek.

Wenus z Brassempouy - miniaturowe (3,5 cm wysokości) popiersie kobiety wykonane z kości słoniowej, datowane pomiędzy 31 000 a 24 000 lat p.n.e. (górny paleolit). Została znaleziona w jaskini Grotte du Pape niedaleko miejscowości Brassempouy we Francji. Aktualnie przechowywana w zbiorach muzeum Musée des Antiquités nationales w Saint Germain - en Laye.

Poniżej kolejna interpretacja nakrycia głowy kobiety.

 

 

Nakrycia głowy maja także figurki z Gagarino, Kostienek, Grimaldi, Laussel.

Wenus z Dolní Věstonice (po czesku Věstonická Venuše) Jej wysokość wynosi 111 milimetrów, a szerokość w najszerszym miejscu 43 milimetrów. Została wykonana z gliny i wypalona w stosunkowo niskiej temperaturze. Datowana na 29000 - 25000 lat temu. Ta figurka, wraz z kilkoma znalezionymi w pobliżu, jest najstarszą znaną ceramiką na świecie.

Figurkę znaleziono 13 lipca 1925 roku w warstwie popiołu. Była przełamana na dwie części. Jeszcze niedawno Wenus była wystawiana w Muzeum Ziemi Morawskiej w Brnie, teraz jest chroniona i bardzo rzadko dostępna dla zwiedzających.

Ogromne znaczenie dla kultury zachodniej Europy miało ukazanie ud i bioder. Widoczne są na tej figurce popularne pasy zakąłdane na biodra i talię

 

Wenus z Lespugue -wykonana z kła mamuta, mierzy 14,7 cm. Odkryta w 1922 roku w jenej z francuskich jaskiń, w Les Rideaux, pod Lespugue przez Rene de Saint-Périer'a. Datowana na 21.000 p.n.e., , przynależy do kultury graweckiej. Obecnie znajduje się w Museé des Antiquités Nationales w Paryżu.

Wenus ma widoczną z tyłu spódniczkę utworzoną ze sznurków połączonych z pasem. Można tutaj mówić o przykładzie złożonej techniki tkania. Stożkowy kształt spódniczki jest rezultatem uzycia różnej długosci nici.

 

Na wschodzie Europy koncentrowano sie na ukazaniu piersi i brzucha kobiety. W figurkach można zauważyć ozdoby piersi przypominające przepaski a nawet formę biustonoszy. Takie formy ubiorów można dopatrzyć sę na figurkach z Kostienek i Awdjejewa.

W miejscowości Koscienki nieopodal Donu, na terenie Rosji, znaleziono dwie statuetki przedstawiające kobiety. Jedna z nich, odnaleziona w 1936 roku przez P. P. Efimirnko, wykonana jest z kości mamuta i ma wysokość 11,4 cm. Druga natomiast, wykonana z wapienia ma 10,2 cm wysokości i wyraźnie na niej widać ozdoby. Obydwie figurki są datowane na 23.000 - 21.000 p.n.e.

 

Wenus z Awdjejewa odnaleziona w 1949 roku.

Podczas badań w 1981 roku odkryto na stanowisku archeologicznycznym jeszcze kilka figurek. Maja one ogromne znaczenie, gdyż bardzo realistycznie oddają rysy twarzy i fryzury!

Paleolityczne kobiety zakłądały liczne ozdoby w formie przepasek, naszyjników noszonych na piersiach, bransolet na rekach i nogach. Jdnak liczne naciecia na figurkach można interpretować jako futra. Statuetki z Malty i Buriet na Syberii mają ubiory interpretowane jako futrzane kombinezony.

Analizując wygląd statuetek paleolitycznych Wenus trudno o uniknięcie pytania - czy tak wyglądały paleolityczne kobiety? Odpowiedź może dać historia Saartije Bartman. Sprowadzono ją z Afryki do Londynu w 1810 roku obiecując, ze nie będzie musiała pracować cieżko na swoje utrzymanie. Wizja lepszego życia skusiła nieświadomą kobietę do wyjazdu do Europy. W londynie eksponowano jej ciało niczym w cyrku. Saaratije charakteryzowała się nietypową budowa ciała, pochodziła bowiem z grupy etnicznej rdzennych mieszkańców Afryki Południowej Hutentotów. W 1814 roku przewieziona zostałą do Paryża. Zmarła w samotności, w 1818 r. nadużywajac pod koniec życia alkoholu i pracując w domu publicznym. Jej szczątki były eksponowane w Muzeum Człowieka w Paryżu do 1994 r. W 2002 wyrawiono jej uroczysty pogrzeb na rodzimych ziemiach w Kapsztadzie (RPA).

Poniżej ciekawa strona poswiecona figurkom Wenus; http://www.come2tell.com/venus.swf

Matrylinearność [łac.], etnogr. społ. zasada pokrewieństwa, zgodnie z którą dziecko jest włączane do rodu matki; reguluje dziedziczenie własności i przywilejów społecznych.

Matrylokalność, matrylokalizm, zasada, w myśl której małżonek przenosi się po ślubie do gospodarstwa domowego żony.

Bóstwa uraniczne – bóstwa przyrody nieożywionej, władające niebem. Wyróżnia się cztery typy bóstw uranicznych: solarne, lunarne, astralne, nieba jako całości lub jego stanów.

Bóstwa telluryczne – bóstwa przyrody nieożywionej, władające sferą ziemską.

czwartek, 08 października 2009, aguda1979